جشن‌ها و آیین‌ها

جشن‌ها و آیین‌ها

جشن نوروز

پیش از آنکه نوروز آغاز شود، همه کنش های فرهنگی مرسوم چون آتش افروزی در شب چهاشنبه سوری، خانه تکانی، خرید شیرینی و پیراستن ظاهر انجام می شود.

سفید کردن دیوار

زنان در گذشته از ۱۰تا ۱۵ اسفند ماه به دامان طبیعت رفته و نوعی گل را با خود به خانه می آورند. این گل معدنی برای لکه گیری و سفیدکردن دیوارهای خانه به کار می رفت. بیشترین حجم از گل سفید بومهن در جنوب روستای طاهرآباد، منطقه گیل دره (دره گل) یافت میشود.

شال انداز

نزدیک جشن نوروز، مردم شال های بلند بافتنی را از میان درب و یا پشت بام به درون خانه یکدیگر می انداختند. صاحب خانه با دیدن شال، خوراکی و یا پیشکشی را به آن می بست و سپس آن فرد شال را به سمت خود می کشید.

شال اندازی از نظر مفهومی و شیوه اجرا،همسانی فراوانی با آیین قاشق زنی دارد. در منظومه آشنای حیدربابایه سلام نیز بدان اشاره شده است.در این چکامه می خوانیم: 

شال ایسته دیم منده ائوده آغلادیم

بیرشال آلیب،تئز بئلیمه باغلادیم

غلام گیله قاشدیم،شالی سالادیم

فاطمه خالا منه جوراب باغلادی

خان ننه می یادا سالیب آغلادی

مفهوم این سروده چنین است: هنگام جشن،هر کسی طبق سنت شالش را از جایی پایین می انداخته. شاعر با گریه و شور و تکاپو شالی را گرفته و به کمر می بندد. تا خانه غلام می رود. شالی می اندازد و خاله جورابی به شالش می بندد، ولی او به یاد مادربزرگش می افتد و گریه میکند.

شب نشینی

گردهمایی در شب های سرد زمستان زیر کرسی های گرم،رونق داشت.مردم تنها به خانه بستگان خود به شب نشینی نمی رفتند؛بهتر از آن،گاهی سنت نشینی در بین اهالی و سرزده انجام می شد.

هرگاه در کوی و برزن دو گروه به یکدیگر بر می خوردند، قاعده بر این بود که به خانه آن کَس بروند که نزدیک تر است. خوراکی های این بزم رنگارنگ و جوراجور از باغهای کشاورزان آماده می شد. زنان میوه هایی مانند سیب، زردآلو و قیصی را که پیشتر خشک کرده بودند، برای این شب نشینی ها آماده می کردند. هسته زردآلو و قیصی، سنجد و بادام هم آجیل این مهمانی های شبانه بود که همراه با گپ زدن ها خورده می شد.

اسب سواری

در بیشتر خانه ها قاطر و اسب پیدا می شد و از هر چهارپا برای کاری بهره میگرفتند. اسب در آیین های این مردمان جایگاهی ویژه داشت. سوارکاران اسب های خود را در جشن هایی مانند ((ششم بهمن)) و((بیست وچهاراسفند))گرد هم آورده و با این جاندار، به اجرای نمایش می پرداختند.

سمنوپزان

پختن سمنو به عنوان یک آیین مذهبی به ویژه در میان زنان مرسوم بوده و اکنون نسل نو نیز به پیشواز آن رفته است.

سمنوپزان در بومهن با انگیزه ابراز ارادت به حضرت فاطمه زهرا(ع) پخته می شود.پ یشتر در پگاه روز سمنوپزان، زنان و دختران فامیل به خانه فرد نذری دهنده می رفتند.آنها جوانه های گندم را که از پیش در سینی های مخصوص پرورش داده شده بود، در هاون های سنگی یا چوبی کوبیده و آب بدست آمده را در دیگ می ریختند، سپس آرد بدان افزوده و پخت سمنو را به دست زنی خبره می سپردند. در این هنگام،آتش زیر دیگ را با دمایی دقیق افروخته و با مراقبت از آن سمنو را آماده می کردند.

در این آیین کارهای دیگری بوده که رنگ باخته است؛ مثلا پیش از این، زنان بسیاری را دعوت کرده و آنها نیز بنا به توان خود آرد گندم،کله قند و یا شیرینی می آوردند. به نظر می رسد از میان روستاهای منطقه،مردم روستای طاهرآباد بیشتر به این رسم پایبند مانده و همچنان آن را ادامه می دهند.

خروس خوران

صوفی مسلکان سیاه بند، لوران و شهرآباد خوردن گوشت خروس را با ارزش انگاشته و به این رسم پایبند بوده اند. البته شمار زیادی از صوفی ها نسبت دادن این آیین را به فرقه خود نادرست و بی پایه پنداشته و می گویند مردم گوشت خروس را به سبب طبع گرمش در شب های زمستان استفاده می کردند؛ اما این نه در شب یلدا ونه ویژه صوفی ها بوده است.

نوشته‌های مشابه

  • غذاها و شیرینی‌های سنتی

    غذاها و شیرینی‌های سنتی غذاها بییز: خورشتی که از گوشت، لوبیا چیتی،سیب زمینی ، برگه و آلوچه ، قیسی و ادویه های گوناگون درست می شود. شوربا (اشکنه): غذایی است آبکی که آب آن را تلیت می‌کنند و از بادمجان، سیب زمینی، تخم مرغ ،کره، سبزی های خشک گوجه فرنگی، پیاز و ادویه درست می شود. قرودآشه…

  • نام شهر

    نام شهر در سفرنامه اعتضاد السلطنه به لاریجان، از چگونگی خوانش نام بومهن سخن رفته است. وی به روشنی، بومهن را به کسر((میم))دانسته و نه سکون(نوری،۱۳۹۰). از نظر مفهومی نیز این اسم،کاربردهای گوناگونی داشته است. برهان لیمو دهی (۱۳۶۲) به نقل از کتاب ((مطلع الشمس))اثر اعتماد السلطنه، نویسنده دوره قاجار میگوید: ((این کلمه ظاهرا مرکب از ((بوم)) و((هن)) می باشد و ((هن)) به فارسی به معنی لرزه و…

  • پیشینه مهاجران

    پیشینه مهاجران نخستین مهاجرتها به بومهن (آن گونه که در بخش تاریخی آمده) نتیجه گروگان گیری،تبعید ومحافظت از عشایربوده، ولی این پدیده در دهه های بازپسین(اخیر) اسباب و انگیزه هایی چون دستیابی به شغل و مسکن داشته است. مجموعه شرایط شهری هم برای تامین شغل و مسکن به گونه ای دلخواه آماده بوده است؛ چنان که در برخی از نقاط بافت…

  • روستای کرد نبرد

    روستای کرد نبرد آبادی کرد نبرد از شمال به گلخندان قدیم، از جنوب به زردستان، از غرب به تماشا و از شرق به خورین محدود می شود. جمعیت آن در سرشماری سال ۱۳۸۵، ۸۶ تن گزارش شده است. پیشینه مردمش دامداری و کشاورزی است.  رودهایی که در گلخندان به یکدیگر می پیوندند، در ادامه از…

  • ویژگی‌های جغرافیایی

    ویژگی‌های جغرافیایی بُومهن از نظر تقسیمات سیاسی و کشوری یکی از دو شهر شهرستان پردیس در استان تهران میباشد که در مختصات جغرافیایی ۳۳ درجه و ۳۶ دقیقه عرض شمالی نسبت به خط استوا و ۵۱درجه و ۴۳ دقیقه طول شرقی نسبت به نصف النهارگرینویچ قراردارد. ارتفاع متوسط این شهر از سطح آبهای آزاد جهان…

  • روستای طاهر آباد

    روستای طاهر آباد طاهر آباد که در گویش محلی تارآباد نیز خوانده می شود، در راستای خیابان حق وردیان، سه کیلومتری جنوب شهر قرار گرفته است. از نظر تقسیمات کشوری در دهستان گل خندان جدید واقع شده و در سال ۱۳۹۴ نیز دهیاری در آن آغاز به فعالیت نموده است. عوارض طبیعی آن شامل کوه…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *