پیشینه مهاجران
پیشینه مهاجران
نخستین مهاجرتها به بومهن (آن گونه که در بخش تاریخی آمده) نتیجه گروگان گیری،تبعید ومحافظت از عشایربوده، ولی این پدیده در دهه های بازپسین(اخیر) اسباب و انگیزه هایی چون دستیابی به شغل و مسکن داشته است.
مجموعه شرایط شهری هم برای تامین شغل و مسکن به گونه ای دلخواه آماده بوده است؛ چنان که در برخی از نقاط بافت جدید، بیش از ۱۸ گونه کاربری صنعتی-کارگاهی با کاربری مسکونی در هم آمیخت وسبب ایجاد بافت دلخواه و مناسب برای سکونت و کار همزمان مهاجران شد.
شماری از مردمان روستاهای پیرامون هم با انگیزه ویا دیگر کشش ها، بومهن را به عنوان خاستگاه مهاجرت خود برگزیدند وبه این جمعیت روز به روز افزوده شد.
اکنون این جمعیت تا جایی رشد کرده که شهر در سیطره مهاجران قرار گرفته و بومی ها در اقلیتند.
بزرگترین دگرگونی کالبدی که مهاجران پدید آوردند این بود که براساس سطح درآمد و معیارهای قومیتی دست به تجزیه،تقسیم بندی و تفکیک فضاهای شهری زدند؛ هر چند که این مرزبندی های کالبدی در بسیاری جاها عادلانه بوده، ولی سبب از دست رفتن یکپارچگی و انسجام شهر به دلیل تعارض های قومی و اجتماعی شده است.
نشانه های این تعارض کم نیستند؛درگیری بر سر بنیان های مالی مانند دسترسی به زمین وکنترل محله در زمینه تامین مسکن، از جمله مهمترین آنهاست. برخی ساکنان قدیمی،افزون بر تایید این تعارض ها،مهاجران را عامل از میان رفتن فرهنگ و نشانه های فرهنگی و تهی کردن چشم انداز شهر از خاطرات محل می دانند.
البته نگاهای دیگری هم وجود دارد که معتقد است،شهر را همین گروه مهاجر ساخته اند و برعکس گروه نخست، بودن آنان را پیش درآمدی گرانبها برای بومهن تلقی کرده و انتظار ندارند که این تازه واردان ناگهان تمام رمزگان و نشانه های فرهنگ خود را به کناری بگذارند.
دیدگاه سومی نیز وجود دارد که حتی بایستگی چندانی بر پذیرش تمامیت فرهنگ ریشه دار از سوی مهاجران نمی بیند. براساس این دیدگاه،ایستادگی مهاجران در برابر فرهنگ شهر،تسلیم در برابر آن و یا دگرگونی فضاها و فرهنگ شهر،رخدادی طبیعی است.
دسته ای از مهاجران گاهی در بیان گلایه ها از اهالی قدیمی هم پیشی گرفته و بسیاری از آداب و رفتارهای اجتماعی دیگر مهاجران را (چه بسا از قوم خودشان) به چالش می کشند و در مقابل، نسبت به ساکنان قدیمی نگاه متعادل و مهرورزانه تری دارند.
این نشانه ها، رویکرد قطبی شده را که مهاجران را در یک سو و بومی ها را رو به روی آنها قرار می دهد به چالش میکشد و یادآوری میکند که همبستگی درون گروهی اقوام و دفاع از هویت جمعی شان با شکاف میان آنها به یک میزان سنجیده شود.
از سوی دیگر،گفتمان عمومی و دانشگاهی رویکردی آسیب شناسانه در قبال مهاجران شهرها داشته است؛ در حالی که آمدن مهاجران را به هیچ روی نمیتوان سراسر آسیب زا دانست ،زیرا آنان از طریق فعالیت در امور ساختمانی، صنعت و راه اندازی پیشینه های گوناگون، اقتصاد شهر را رونق بخشیده و از دیدگاه فرهنگی نیز چشم انداز مناسبی را برای هم افزایی اقوام گوناگون فراهم آورده اند.
از بُعد درون گروهی نیز مهاجران مناسبات فراوانی دارند و در پیوند با دیدگاه گروه سوم(درباره ایستادگی در برابر فرهنگ شهر) میتوان نمونه هایی آورد. مثلا برخی رسوم پیشین در بومهن به تازگی در حال رونق گرفتن است.یکی از رسم ها((ختنه سوران است که اهمیت ویژه ای پیدا کرده وبه گونه ای تشریفاتی در میان اقوام خراسانی برگزار می شود.البته می توان در این زمینه برداشت ایستادگی در برابر فرهنگ شهر نداشت و به جای آن از کوشش ناخودآگاه مهاجران برای خلق هویت معنادار سخن گفت. همچنین بارها کُنش های فرهنگی و هنری خلاقانه ای از مهاجران سرزده است؛ بافت قالی و گلیم توسط زنان و دختران خراسانی و آموزش آن به شهروندان، نمونه هایی از این کنش هاست.
بنابراین، مهاجران که گاه با برچسب های نازیبا خوانده می شوند، لزوما دردسرسازنیستند و شماری از آنها چه از روستا آمده باشند وچه شهر، طبقه ((خلاق شهری))را تشکیل می دهند.
